«رکود انتظاری»؛ بیماری اقتصادی هفت ساله کشور/ نقطه ضعفی که هر روز بزرگ‌‌تر و آشکارتر می‌شود

وضعیت اقتصادی کشور بار دیگر در میانه بی ثباتی مداوم خود به سمت تشدید رکود تمایل پیدا کرده است. این رکود را می توان یک رکود انتظاری پس از ماجرای انتخابات آمریکا و در فضای پساترامپ قلمداد کرد. رکود انتظاری که یک موضوع را به طور کاملا جدی مطرح می کند. فضای اقتصادی کشور به شدت منتظر تحولاتی است که رسانه های اصلاح طلب درباره حضور یک دموکرات در کاخ سفید وعده داده اند. بازهم وعده اصلاح طلبانه سبب شده است که بازار بیشتر و بیشتر به سمت وابستگی به فضای بین المللی خصوصا غرب گرایش پیدا کند.

حدود دو هفته قبل از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا این رکود آغاز گردید و  تا به امروز تداوم یافته است. وضعیت بازار به خوبی حرکت خریدار و فروشنده را مشخص می کند. هر وقت قیمت ها رو به بالا می رود آنهایی که توانایی خرید در بازار دارند برای جلوگیری از دست دادن سرمایه پولی خود به سمت خرید اجناس رو می آورند و نمودار تورمی صعودی می شود. از طرف دیگر وقتی انتظار برای پایین آمدن قیمتها وجود دارد مردم برای پایین آمدن بیشتر انتظار می کشند و همین موضوع باعث ایجاد یک رکود انتظاری می شود.

بازهم پیوند زدن منافع ملی کشور به مذاکره به آمریکا دردسر و بیماری دیگری نصیب اقتصاد کشورمان کرده است. بیماری که هر روز تب آن در حال تشدید است و در این چند ساله با قرار گرفتن همه تخم مرغ های دولت‌های یازدهم و دوازدهم در سبد مذاکره با غرب هر روز بیشتر خود را نشان می دهد و بخشی از اقتصاد را فلج می کند.

رسانه های اصلاح طلب بر اساس منافع جناحی این جریان بازهم منافع ملی را به مذاکرات گره زدند و امروز شاهد بروز مشکلات عدیده ای در اقتصاد کشور هستیم. این انتظار دست کم تا دو ماه دیگر و زمان حضور «جو بایدن» رئیس جمهور منتخب آمریکا در کاخ سفید که حالا اخبار و اطلاعات نشان می دهد که حضور او در این سمت قطعی شده است، ادامه خواهد یافت.

وضعیت رکود تورمی که این روزها دوباره تشدید شده و بازار را قفل کرده است چندان برای مردم ایران غریب نیست. این رکود چندین و چند سال است که کشور را فرا گرفته است. بسیار از کسانی که فضای سیاسی و سخنان رئیس جمهور را رصد می کنند به خوبی به یاد دارند که حسن روحانی در دولت گذشته چندین بار بیان داشت که کشور از رکود عبور کرده است. اما همچنان این رکود اقتصادی کشور را فرا گرفته است.

کسادی که به سبب معطل ماندن و انتظار بازار نسبت به وعده دولت در اجرای برجام وجود داشته و بعد از خروج آمریکا از برجام نیز مسئله پایان نیافت؛ چراکه دولتی که آمریکا را «کدخدا« و اروپا را «آقا اجازه» می نامید با خروج ترامپ از برجام قاره سبزی ها را جایگزین آمریکا کرد. رسانه های اصلاح طلب با تیترهایی همچون «هر چه تهران بگوید» از زبان «فدریکا موگرینی» مسئول سابق سیاست خارجی اروپا دوباره برای برجام تبلیغ کردند اما اروپایی ها که در پازل آمریکایی ها بازی می کنند همواره نسبت به عمل به تعهداتشان با همه حرف ها و قول و قرارشان سر باز زدند. اروپا ایران را معطل برجام کرد و آمریکا فشار تحریم های خود را هر روز افزایش داد و بدین شکل دوباره کشورهای غربی برای ضربه زدن به ایران اسلامی هماهنگ شدند.

آنچه در این شرایط همواره مورد تاکید رهبر معظم انقلاب و منتقدان قرار گرفته، این بوده که بایستی ابزار تحریم ها را از غرب بگیریم. اقتصاد مقاومتی و توجه به توان داخلی همواره راه حل این موضوع عنوان می شد.

رهبر معظم انقلاب اخیرا در دیدار رؤسای سه قوه و دیگر اعضای شورای عالی هماهنگی اقتصادی با تأکید بر اینکه برای علاج تحریم‌ها دو مسیر «خنثی‌سازی تحریم‌ها و غلبه بر آنها» و «رفع تحریم» وجود دارد، افزودند: البته ما مسیر رفع تحریم را یک بار امتحان و چند سال مذاکره کردیم اما به نتیجه‌ای نرسید.

ایشان با اشاره به مسیر غلبه بر تحریم‌ها و بی‌اثر کردن آنها گفتند: این مسیر ممکن است در ابتدای کار، سختی‌ها و مشکلاتی داشته باشد اما خوش‌عاقبت است.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای خاطرنشان کردند: اگر با تلاش و ابتکار و با سینه سپر کردن در مقابل مشکلات بتوانیم بر تحریم‌ها غلبه کنیم و طرف مقابل بی‌اثر شدن تحریم‌ها را ببیند، به‌تدریج دست از تحریم بر خواهد داشت.

مسیر در این حوزه بسیار مشخص است اما دولت و شریک سیاسی آن یعنی اصلاح طلبان هنوز بر طبل پاره مذاکره می کوبند. آنچه این روزها اقتصاد رکود زده ایران نیاز دارد تنها توجه به توان داخلی است اما توجه دولت هنوز با توجه به استقبال و ذوق زدگی مسئولان بعد از روی کار امدن بایدن دموکرات پشت یک میز نشستن با کدخداست. همین روند سبب تشدید رکود شده است و به نظر می رسد که این تسلسل باطل در دولت روحانی تمامی ندارد. متاسفانه امروز عدم توجه به مدیریت تولید در کشورمان باعث ایجاد مشکلات و حتی افزایش قیمت برخی کالاهای تولید داخل شده است. عدم تامین نهاده های دامی توسط دولت و اجبار مرغداری ها برای خرید از بازار آزاد سبب افزایش سر سام آور گوشت مرغ شد. قیمت کالایی مانند آهن که پایه صنعت را تشکیل می دهد، باعث افزایش قیمت تولیدات داخلی شده است. بسیاری از صنعتگران این روزها با توجه به اینکه قیمت آهن از قیمت جهانی آن بیشتر است انتقاد جدی دارند. 

 بیماری اقتصادی ایران که وابسته به خارج شده است بر اساس همین سیاست و راهبرد اصلاح طلبانه است. سیاستی که باعث ضربه پذیر شدن اقتصاد ایران و وابستگی شدید آنهم به دشمنان شده است. بیش از هفت سال است که اقتصاد ایران با بیماری رکود انتظاری روبروست؛ کسادی ادامه داری که به سبب وابستگی پیشرفت اقتصاد کشورمان به دشمنان بوجود آمده است و دشمن نیز با دشمنی در این حوزه ضربه های خود را به کشورمان وارد کرده است. وابسته سازی رونق اقتصادی و پیشرفت کشورمان به غرب این نقطه ضعف را هر روز بزرگ تر و آشکار تر می شود.

به هر حال راه از بیراهه مشخص است و بایستی تصمیم عاجل و جدی در این حوزه گرفته شود.